Reklama
  • Środa, 24 lutego 2016 (08:05)

    Jak rozwija się cukrzyca. Kto jest narażony?

To najczęściej występująca choroba układu wydzielania wewnętrznego. Cierpią na nią prawie 3 miliony Polaków, a drugie tyle osób ma ją, ale o tym nie wie!

Ponad 80 proc. diabetyków ma cukrzycę typu 2, która jest związana przede wszystkim z czynnikami środowiskowymi, czyli z otyłością, nadwagą, wysokim ciśnieniem krwi i stęże niem cholesterolu oraz brakiem aktywności fizycznej.

– Nasze zdrowie w 35 proc. zależy od genetyki, w 15 proc. od działań służby zdrowia i aż w 50 proc. od nas samych – zwraca uwagę prof. dr hab. n. med. Krzysztof Strojek, specjalista z zakresu chorób wewnętrznych, hipertensjologii i diabetologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.

Reklama

Jeszcze niedawno cukrzyca typu 2 występowała głównie u osób powyżej 40. roku życia. Jednak w wyniku zmian w sposobie żywienia i trybie życia, coraz częściej spotyka się ją u ludzi dużo młodszych, a statystyki pokazują, że ponad 80 procent osób ze zdiagnozowaną cukrzycą tego typu ma nadwagę.

Nie lekceważ

Cukrzyca typu 2 rozwija się powoli i podstępnie. – Czujność powinny zachować wszystkie osoby z grupy ryzyka, przede wszystkim z nadwa gą i otyłe, oraz te, które mają w rodzinie diabetyka, chorzy na nadciśnienie, miażdżycę, z wysokim poziomem cholesterolu i kobiety, które urodziły dzieci ważące ponad 4 kg. Takie osoby przynajmniej raz w roku powinny badać poziom cukru we krwi – radzi prof. Strojek.

– Choć jednorazowy zły wynik może być spowodowany stresem, alkoholem, chorobą wątroby czy lekami sterydowymi, zawsze należy traktować go jako ostrzeżenie. Absolutnie też nie wolno lekceważyć takich objawów jak wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu, utrata wagi bez diety odchudzającej, powtarzające się infekcje skórne, zakażenia dróg moczowych, pogorszenie widzenia i zmęczenie.

Będą miliony chorych

– O tym, że cukrzyca jest naprawdę groźna, niech świadczy fakt, że to pierwsza niezakaźna choroba uznana przez Światową Organizację Zdrowia za epidemię – mówi prof. Krzysztof Strojek i doda- je, że w Polsce co godzinę przybywa trzech chorych. W 2035 r. liczba ta ma sięgnąć prawie 6 mln.n

Uwaga! Każda osoba z cukrzycą powinna nosić na ręku bransoletkę z informacją o chorobie, w razie gdyby trzeba było udzielić pomocy (w aptece kosztuje 10-15 zł). Koniecznie musi też mieć przy sobie coś słodkiego, aby zapobiec śpiączce.

Cukrzyca typu 1

Występuje głównie u dzieci i młodzieży oraz osób przed 30. rokiem życia, ale coraz częściej pojawia się u starszych (z tego powodu nie używa się już dawnej nazwy – cukrzyca młodzieńcza). Typ 1 choroby jest spowodowany upośledzeniem wydzielania insuliny przez trzustkę.

Przyczyny

Ten typ cukrzycy pojawia się, gdy dochodzi do uszkodzenia komórek trzustki odpowiedzialnych za wytwarzanie i wydzielanie insuliny. Z moż liwych przyczyn choroby wymienia się niektóre infekcje wirusowe. Nie brak też hipo tez, że do rozwoju mogą przyczyniać się pewne reakcje alergiczne. Ponadto istnieją predyspozycje dziedziczne.

Objawy

W moczu pojawiają się cukier i ciała ketonowe, a oddech może nabrać zapachu acetonu. Charakterystycznym objawem jest zwiększone pragnienie i częste oddawanie moczu, zmęczenie, wyczerpanie, senność, silny głód i spadek masy ciała.

Czujemy swędzenie w okolicach narządów płciowych, pogarsza się wzrok, widzenie może stać się rozmyte, wolniej goją się rany. Nierzadko dokuczają nudności.

Częściej występują zakażenia (zwłaszcza grzybicze), kurcze mięśni, uczucie mrowienia, impotencja u mężczyzn, a u kobiet przewlekłe stany zapalne pochwy.

Z innych objawów można wymienić nadmierne pocenie się, koła tanie serca i bóle brzucha.

Leczenie

Konieczne jest wprowadzenie substytucji insuliną. Podaje się ją podskórnie, za pomocą strzykawek, penów insulino wych lub pomp. Kiedyś chory miał do wyboru jedynie insulinę zwierzęcą (z trzustek wieprzowych). Dziś ma do dyspozycji wiele rodzajów, a odkąd pojawiły się insuliny analogowe, leczenie stało się skuteczniejsze i bezpieczniejsze.

Analogi insuliny ludzkiej to preparaty zmodyfikowane metodą inżynierii genetycznej. Produkuje się je z wykorzystaniem rozmaitych organizmów (głównie drożdży i bakterii escherichia coli) na podstawie informacji przekazywanej z ludzkiego genu odpowiedzialnego za wytwarzanie insuliny.

Jej skład aminokwasowy jest identyczny z produ kowaną przez trzustkę. Analogi mogą być szybko lub długodziałające.

Insuliny szybkodziałające

Zwane też okołoposiłkowymi, są polecane zwłaszcza młodym, aktywnym osobom. Zapewniają lepszą kontrolę glikemii poposiłkowej i zmniejszają ryzyko hipoglikemii.

Zastrzyki można wykonywać tuż przed posiłkiem, w trakcie albo nawet 15 minut po posiłku. Szczyt insuliny następuje po ok. godzinie od wstrzyknięcia, a działanie utrzymuje się od 3 do 5 godzin.

Insuliny długodziałające

Przyjmuje się je raz na dobę, zawsze o tej samej godzinie, najczęściej przed snem. Jednym ze wskazań do ich zastosowania jest zapobiega- nie tzw. hiperglikemii o brzasku, mogącej się pojawiać od godziny 5 do 7.

Decyzja należy do lekarza

Zapotrzebowanie na insulinę zależy od stylu życia, aktywności fizycznej, rodzaju pracy, wieku, ogólnego stanu zdrowia czy fazy cyklu miesiączkowego. Dlatego o wyborze rodzaju leku decyduje diabetolog. n

Warto wiedzieć!

W cukrzycy ważna jest też ochrona naczyń krwionośnych. Poważne powikłania choroby są bowiem wynikiem uszkodzeń naczyń włosowatych, tętnic oraz żył.

Dlatego diabetycy muszą kontrolować ciśnienie, poziom cholesterolu i stężenie kwasu moczowego, czyli czynników, które mogą wywoływać miażdżycę.

Tele Tydzień
Więcej na temat:cukrzyca | Nie | cukrzycy | kto | leczenie | warto | NAD | zastrzyki | decyzja

Zobacz również

  • Amerykańscy diabetolodzy dowiedli, że codzienne zjadanie jednego owocu mango zmniejsza insulinooporność i poprawia tolerancję glukozy. Dlatego też ten egzotyczny przysmak, chociaż zawiera cukry... więcej

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.